Spomen obilježja Grada Visoko

Spomenik šehidima i poginulim borcima

 Centralno Spomen obilježje šehidima i poginulim borcima zvanično je otvoreno 19. 12. 2004. godine, i locirano je u ulici Branilaca, preko puta PU Visoko. Ovaj spomenik vezan je za agresiju  1992. – 1995. godine, kada je naš grad Visoko doživio mnoga razna razaranja, ali prije svega ljudske gubitke. Upravo u njihovu čast, sjećajući se neostrašive hrabrosti svih žrtava rata, posebno naših šehida, podignut je ovaj spomenik, koji nas svakodnevno podsjeća na lik i djela osoba koje su svoje živote dali za našu državu i našu slobodu. Tokom proteklog rata s područja grada Visoko, prema službenoj evidenciji, poginulo ili nestalo je 314 šehida i poginulih boraca. Među njima su 23 dobitnika ratnog priznanja “ Zlatni ljiljan “ i 19 dobitnika “ Zlatne policijske značke “. Sva imena ovih žrtava rata uklesana su na spomen ploči, kao jednom od načina čuvanja ih od zaborava. Cijeli projekat gradnje finansiran je od strane Općine Visoko.

 

Trg žrtava genocida u Srebrenici

  “ Trg žrtava genocida u Srebrenici “ izgrađen je s ciljem da bude podsjetnik na mjesto u kojem se desio najveći zločin nakon Drugog svjetskog rata, u čast žrtvama Srebrenice. Zvanično je otvoren o6. 10. 2015. godine, a njegovom zvaničnom otvaranju prisustvovao je veliki broj ličnosti iz političkog i vjerskog života Visokog i Zeničko-dobojskog kantona kao i građani drugih gradova iz Bosne i Hercegovine. U sklopu trga nalazi se fontana, u kojoj voda simbolizira krv, a tu je i šetnica, te ostali elementi s motivima srebreničkog genocida.

Posebna veza Visokog sa Srebrenicom ogleda se i u tome što se ovdje vrši identifikacija posmrtnih ostataka i ispraćaj žrtava. Ovo spomen obilježje nas podsjeća na strašan zločin koji se desio u Srebrenici, od strane neprijateljskih snaga, ne zaboravljajući genocid, sa željom da se nikad nigdje i nikom ne ponovi Srebrenica.U čast svih nevinih žrtava nastao je ovaj značajan spomenik. Inicijativa za izgradnju trga je potekla iz Općine Visoko a sredstva od 300.000 KM dala je Vlada FBiH.

Spomenik žrtvama NOR-a

Iako Visoko nije bilo u središtu zbivanja tokom trajanja Drugog svjetskog rata, ne može se reći da ratna zbivanja nisu ostavila tragove. Krupnijih ratnih događanja na visočkom području nije bilo, osim manjeg avionskog bombardovanja od strane saveznika u jednom od njihovih napada na njemačke snage. Visoko je oslobođeno 7. aprila 1945. godine, i to zahvaljujući pripadnicima Sedme, Devete i Sedamnaeste krajiške brigade iz sastava Desete krajiške divizije. Na širem visočkom području cijelo vrijeme rata djelovao je  Visočko- fojnički odred, a               1. 205 osoba s područja općine učestvovalo je u jedinicama Narodnooslobodilačke vojske, od čega je njih 142 poginulo. Palim borcima NOR-a postavljen je spomenik u središtu grada.

 

Jevrejsko groblje – spomen obilježje visočkih Jevreja

Jevrejsko groblje i ulica “ Jevrejska “ su dva simbola, koja predstavljaju jedini vidljivi trag da su na ovim prostorima nekada živjeli Jevreji. Jevrejsko groblje podignuto je 1889., i nalazi se na oko 4 km od Visokog, na putnom pravcu Visoko – Kiseljak. U ulici “ Jevrejska “ se nekada nalazila sinagoga i to je bilo mjesto gdje je najviše Jevreja živjelo. Oni su imali svoju zajednicu, čiji je broj vremenom varirao. Visočki Jevreji su se uglavnom bavili tradicionalnim zanatima, ali među njima je bilo i doktora, apotekara, prosvijetnih radnika, advokata.. Jevrejske porodice su imale dobar odnos sa ostalim stanovništvom, oni su učestvovali u svim kulturnim, sportskim manifestacijama, svi su ih poštovali a i oni su poštovali druge. Na teritoriji visočkog sreza 6. aprila 1941. zabilježen je broj od 199 Jevreja, ako se tu ubroje i oni koji su živjeli u Brezi, Varešu, Fojnici i Kiseljaku. Od tog broja bilo je 108 muškaraca, i 91 ženska osoba. Međutim dolaskom njemačkih okupatora, počinje lagano nestajanje Jevreja sa ovog područja. Jevreji su bili masovno hapšeni, njihove radnje i domovi gdje su živjeli su uništavani i pljačkani. U junu 1941. godine svi Jevreji muškarci su lišeni slobode, a prva grupa Jevreja iz Visokog je odvedena 2. avgusta 1941. godine u logor Gospić, dok je druga grupa Jevreja odvedena u logor Jesenovac.  U februaru sljedeće godine odvedene su i  žene i djeca. Ono što se pouzdano zna da na teritoriji Visokog ni jedan Jevrej nije ubijen, ali su  na razne načine mučeni. Prema dosadašnjim podacima od 199 Jevreja iz Visokog ostalo je u životu svega 18 (12 muških i 6 ženskih). Od tih se u redovima NOB nalazilo 10, u izbjeglištvu 8, a preostalih 181 ubijeni su u logorima. Od Jevreja iz Visokog, koji su otjerani u logore, jedini je preživio Kabiljo Ado, koji je pobjegao iz logora Jasenovac i otišao u partizane. Za vrijeme rata i poslije rata bio je na raznim dužnostima u JNA i penzionisan je kao potpukovnik JNA. Gradska opština Visoko i Jevrejska opština iz Sarajeva podigli su 19. avgusta 1979.  spomenik palim borcima i žrtvama fašizma, na kojem su uklesana njihova imena. Danas u Visokom ne živi ni jedan Jevrej, međutim materijalni ostaci i pisani izvori nas podsjećaju na njihov neizbrisivi trag i dio su historije visočkog kraja.

Address

Our Address:

-

Telephone:

-

Email:

-

Web:

-